Oplossingen per typeMobiliteitsanalyse
Wanneer is het niet meer druk, maar een probleem?
Als het vol is, ben je te laat
Vijf over half negen, een halfuur voordat de tribunepoorten opengaan. De mensen die drie minuten geleden nog over het plein verspreid stonden, zijn samengekomen in een compact blok dat zich versmalt naar de poortopening. Twintig passen terug loop je nog gewoon. Vooraan niet meer. Niemand heeft iets raars gedaan: ze zijn alleen allemaal tegelijk gekomen, en de doorgang is dezelfde als altijd.
5 camera’s in 5 sectoren
Zo vraag je erom
«Waarschuw me als er voor een poort meer dan vier mensen per vierkante meter staan en de groep twee minuten niet vooruit is gekomen.»
Capaciteit stuur je door entrees te tellen, en dat zegt niets over waar de mensen binnen staan. Er kan ruimte zat zijn in het stadion en toch een gevaarlijke prop voor één poort. Tegen de tijd dat de meldkamer het probleem ziet, is er geen manoeuvre meer: je kunt geen extra toegang openen of niemand omleiden, want bewegen kost ruimte en die is op. Wat overblijft is duwen, mensen die vallen en een rapport om uit te leggen.
Eén keer beslissen
Dit beslis je één keer, en degene die het veiligheidsplan tekent beslist het. Jij zegt welke zones gemeten worden, hoeveel mensen per vierkante meter een waarschuwing zijn en hoeveel een alarm, hoe lang stilstand telt en wie er per niveau gebeld wordt. IRIS past dat toe bij elke wedstrijd, elk concert en op elke camera die naar dat plein kijkt, zonder dat iemand het getal hoeft te onthouden.
Dichtheid is een van de weinige dingen die je niet op het oog kunt inschatten. Een plein met tweehonderd mensen kan rustig zijn of vlak voor een probleem staan, en het verschil is niet hoeveel er zijn: het is hoeveel er passen waar ze staan, en of de groep beweegt of stilstaat. Een perron van muur tot muur vol met mensen die naar de uitgang lopen, is een gewone avond. Hetzelfde perron, dezelfde mensen, en de rij bij de trap staat stil: dat is iets heel anders.
Daarom meten we hier twee dingen tegelijk: hoeveel mensen er per meter zijn en of die meter beweegt. Het eerste alleen misleidt. Het tweede alleen zegt niets. Samen geven ze de melding die iets waard is, en vooral geven ze die vroeg: niet als er niemand meer bij kan, maar terwijl het volloopt, het enige moment waarop je nog iets kunt doen. De tweede poort openen, ophouden bij de trap, twee mensen naar de gangmond sturen.
En hier doet niemand iets verkeerd. Dat is het lastigst uit te leggen en het belangrijkst: de camera zoekt niemand. Hij identificeert niet, herkent geen gezichten en houdt niet bij wie wie is. Wat hij ziet is een oppervlak, hoeveel daarvan bezet is en hoe dat van minuut tot minuut verandert. Het resultaat is een getal, en een getal heeft geen namen.
Wat er verandert
Vroeger kwam het besluit om een tweede poort te openen van iemand die naar een scherm keek en zei «dat ziet er niet goed uit». Vaak had die gelijk, net zo vaak te laat, en achteraf viel niet uit te leggen waarom het gebeurde. Nu is er een vastgelegde drempel, een melding als die wordt overschreden en het beeld van de minuut waarop dat gebeurde. Het besluit blijft van een mens, maar het is geen onderbuikgevoel meer.
Waar we het hebben gezien

CAM-483Meer mensen per vierkante meter dan net, en het staat stil
«Waarschuw me als er voor een poort meer dan vier mensen per vierkante meter staan en de groep twee minuten niet vooruit is gekomen.»

CAM-22Nachtelijke samenscholing op het plein
«Waarschuw me als er 's nachts meer mensen op het plein samenkomen dan toegestaan, en hoe vol de containers zijn.»

CAM-103Een kring sluit zich op de luchtplaats
«Zeg me wanneer de mensen op de luchtplaats niet meer verspreid staan maar allemaal op één plek samendrommen, want een gesloten kring dekt af wat erin gebeurt en vanaf de toren zie je er niets van.»

CAM-71Overvolle winkelvloer
«Waarschuw me als de vloer zo vol wordt dat mensen er tussen de rekken niet meer door kunnen, en zeg het terwijl hij volloopt, niet als er niemand meer bij kan.»

CAM-83Overvol perron
«Waarschuw me als een perron zo vol wordt dat mensen niet meer bij de rand vandaan kunnen.»
Wat het niet doet
Dit telt geen koppen één voor één in een menigte, en dat hoort gezegd. Het meet hoeveel ruimte bezet is en hoe dat verandert: een dichtheid, geen exacte telling. Bij een erg hoge of schuine camera verliest het getal nauwkeurigheid, en dat controleren we vóór elke drempel. En het beslist niets: het meldt dat een zone dichtloopt; wie laat stoppen, openen of ontruimen is een mens.
Vragen
- Telt het precies hoeveel mensen er zijn?
- Nee, en dat is belangrijk om te weten voordat je een drempel vastlegt. In een compacte menigte dekken mensen elkaar af, en geen eerlijk systeem kan zeggen dat het er vierhonderdtwaalf zijn en geen driehonderdzevenennegentig. Wat gemeten wordt is de dichtheid: welk deel van dat oppervlak door mensen bezet is en hoe dat van minuut tot minuut verandert. Om te beslissen of je een tweede poort opent, is dat precies wat je nodig hebt. Wil je een exact bezoekersaantal, dan tel je entrees op een lijn: een andere camera en een andere manier van vragen.
- Waarom melden voordat het echt vol is?
- Omdat er als het vol is niets meer te doen valt. Mensen omleiden kost ruimte, en ruimte is precies wat ontbreekt als de melding te laat komt. Daarom heeft de regel twee delen: de dichtheid en de tijd zonder beweging. Een dichte groep die beweegt lost vanzelf op; een dichte groep die twee minuten stilstaat wordt een probleem. Op dat moment melden geeft de ruimte om een toegang te openen of bij de trap op te houden.
- Identificeert het iemand in de menigte?
- Nee. IRIS herkent geen gezichten, identificeert geen personen en volgt niemand door het terrein. Bij deze camera hoeft dat ook niet: hij kijkt naar een oppervlak en hoeveel daarvan bezet is. Het resultaat is een getal per zone, en een getal heeft geen namen. Vraagt iemand wat er bewaard wordt, dan is het antwoord het gebruikelijke: de beelden die toch al liepen en de registratie van wanneer de drempel werd overschreden. Meer niet, en niets over wie er was.
- Is dit bruikbaar voor het veiligheidsplan?
- Ja, en daar wordt het het meest gebruikt. Een plan legt capaciteiten en actieniveaus vast, en tot nu toe hing de controle af van iemand die naar het juiste scherm keek. Met vastgelegde drempels blijft bij elke overschrijding het tijdstip, de zone en het beeld bewaard, dus achteraf kun je aantonen wat je wist en wanneer. Wie beslist is nog steeds de verantwoordelijke voor het plan: IRIS geeft de melding op tijd en het bewijs dat die er was.
Alle simulaties
Er is iets gemorst
Waarschuw me als er vloeistof of schuim buiten zijn plek ligt en het er na twee minuten nog steeds ligt.
- De zin
- Waar het geldt
- Wat het vindt
- Dezelfde regel
Staat die van jou er niet bij?
Deze woorden zijn wat wij hebben gebouwd, niet wat IRIS begrijpt. De lijst is met opzet kort: je vraagt het met een zin, en zinnen raken niet op. Vertel ons wat er voor je camera’s gebeurt en wij zeggen of het dat begrijpt, of nog niet.
En het beste
Wat buiten het beeld gebeurt,bestaat niet voor IRIS. Geen camera ziet de hele wereld.
Daarom kijken we eerst wat elke camera dekt en zetten we dat op papier: hiervandaan valt dit te begrijpen en dat niet. Een saai uurtje dat veel misverstanden scheelt.
Leg ons je probleem voor en wij zeggen of IRIS het begrijpt, of nog niet.
Wij antwoorden dezelfde werkdag.